Home » Các Loại Bệnh » Bệnh Mắt » Chắp và Lẹo » Tìm hiểu về bệnh chắp lẹo theo Y học cổ truyền

Tìm hiểu về bệnh chắp lẹo theo Y học cổ truyền

Lẹo là một áp xe của tuyến Zeiss ở ngay chân lơng mi, viêm mủ tuyến bã ở bờ mi hoặc trong chiều dầy của mi phát bệnh cấp, thích tái phát. Chắp là tuyến sụn mi bị viêm nhiễm. YHCT: Gọi là Thâu Châm, Du Thâu Châm, Thổ Âm, Thổ Dương, Nhãn Đơn, Châm Nhãn, Mạch Lạp Thủng. Lẹo tương đối dễ khỏi hơn Chắp.leo mat

Triệu chứng

+ Lẹo: Mi mắt mọc lên những mụt dính vào mi mắt trên hoặc dưới, sưng đỏ, đau, tiến triển nhanh, có khi sưng ít, có khi sưng nhiều, to cả mắt và ứ phù màng tiết hợp, nhẹ từ 3 – 5 ngày sau lẹo làm mủ rồi vỡ, dập mủ thì có thể khỏi. Thường hay tái phát hết mi này sang mi khác. Đây là trường hợp viêm cấp.

+ Chắp: Như mụn bọc, cứng, nhỏ, u trịn, nằm sâu trong sụn mi, khơng sưng đỏ, ít đau khi sờ nắn, khi lật mi ra thấy màu tím đỏ hoặc trắng (màu mủ) nằm ở trong ăn lấn vào sụn mi và lan rộng. Đây là trường hợp viêm bán cấp.

Nguyên nhân

– Theo YHHĐ:

+ Lẹo: Viêm, áp xe tuyến Zeiss.

+ Chắp: Tắc hạch Mêbomius.

-Theo YHCT: Do nhiệt độc lẫn thức ăn cay quá ở Tỳ Vị bốc lên gây bệnh, vì theo nhãn chẩn mi mắt thuộc về Tỳ.

Điều trị

Thanh nhiệt, tiêu độc.

Dược

Huyền Địa Hồng Cúc Thang (39), Long Đởm Cầm Liên Thang (51), Mạch Thối Tán (56), Thanh Giải Tán (104), Tiêu Thủng Tán Kết Thang (124), Tiêu Thủng Thang (125).

Thuốc nhỏ mắt: Long Não Hồng Liên Cao (54)

Châm cứu

– Dùng huyệt Thâu Châm. Người bệnh đứng hoặc ngồi ngay lưng, vắt tay ngược với bên mắt bệnh (mắt trái thì vắt tay phải) qua vai bên mắt lành, khủyu tay sát vào cằm, các ngón tay sát vào nhau đưa hết sức ra sau lưng, đầu ngĩn tay giữa chạm vào cột sống chỗ nào đĩ là huyệt để châm (thường vào khoảng đốt sống lưng 3-6). Thầy thuốc dùng tay vuốt dọc từ vai gáy lưng (vùng huyệt Kiên tỉnh) tới điểm để châm, đến khi da đỏ ửng, sát trùng rồi dùng kim to (Kim tam lăng) chích nơng, nặn ra ít máu. Làm đúng lẹo mới mọc sẽ tiêu ngay, lẹo đã mưng mủ sẽ mau vỡ.

+ Một cách thức khác cũng giống như trên: dùng tay bên bị bệnh (mắt bên phải dùng tay phải vắt chéo qua vai bên trái và ngược lai, mắt bên trái dùng tay trái vắt chéo qua vai bên phải), cố hết sức cho tay giữa chạm vào cột sống, đánh dấu điểm đĩ. Sau đĩ kẻ 1 đường thẳng tưởng tượng giữa vai và gáy (vùng huyệt Kiên Tỉnh, giữa huyệt Đại Chùy và huyệt Kiên Ngung) xuống và 1 đường ngang từ chỗ đã đánh dấu ở cột sống ra, 2 đường này gặp nhau ở đâu, đó là huyệt để châm. Châm ra máu như cách trên.

– Châm huyệt Phế Du bên bệnh, nặn ra ít máu hoặc châm tả, kích thích mạnh. Có thể giải thích như sau: Theo nguyên tắc ‘Kinh lạc sở qua chủ trị sở cập’ (kinh lạc vận hành qua vùng nào, trị bệnh ở đĩ), đường kinh Bàng quang có liên hệ với mắt vì huyệt Tinh Minh là huyệt khởi đầu của kinh Bàng quang nằm ở giữa khóe mắt trong, do đó, dùng huyệt Phế Du của kinh Bàng quang để trị bệnh ở mắt.

Huyệt Phế Du là điểm rít kinh khí vào tạng Phế (Phế = tạng Phế, Du = rít vào). Theo YHCT, Phế chủ bì mao, lẹo là hình thức da ở mi mắt sưng lên, vì thế, chọn huyệt Phế Du có tác dụng tốt trong điều trị lẹo mắt. Ngồi ra, khi lẹo mắt, ấn vào huyệt Phế Du thấy có cảm giác đau, như vậy, có thể coi Phế Du là A Thị Huyệt hoặc Thiên Ứng Huyệt, có tác dụng sơ thông kinh khí vùng đau.

– Dùng kim nhỏ châm huyệt Nhĩ Tiêm bên bệnh, lưu kim 10 phút hoặc châm nặn máu cũng có tác dụng trị lẹo mắt tốt vì huyệt Nhĩ Tiêm và mi mắt đều có liên hệ với tiết đoạn thần kinh sọ não số V. Cùng 1 tiết đoạn thần kinh đều có tác dụng điều chỉnh như nhau.

– Nhĩ châm: Dùng các huyệt Mắt, Can, Tỳ, Nhĩ tiêm. Kích thích mạnh, lưu kim 20 phút, thỉnh thoảng lại vê kim. Mỗi ngày một lần (Tân Biên Châm Cứu Trị Liệu Học).

Phụ Lục: Phân biệt chắp và lẹo

Tính chất CHẮP LẸO
Hình dáng Có chất mỡ nhờn gây ra 1 dị vật trong tổ chức bề dầy của sụn, chung quanh chắp có cục u trịn, sâu trong sụn mi, không sưng đỏ. Lật mi ra thấy mầu tím đỏ hoặc trắng (trắng là có mủ). Như 1 mụn nhọt, sưng, đỏ và cương to dần lên, có thể có mủ.

Thường mọc ở bờ mi.

Phát triển rất nhanh.

Tính Chất Đau Đè hoặc sờ vào không đau hoặc ít đau. Rất đau nhức.
Nguyên Nhân . Tắc hạch Mebomius.

. Do nhiệt của Vị bốc lên hợp với thấp tụ lại ở trong mi mắt.

Viêm, áp xe mủ tuyến Zeis.

Do Nhiệt độc ở Vị bốc lên.

Biến Chứng Loại chắp có mủ tấy lên làm sưng mi mắt, có thể gây sùi ở kết mạc, phát triển ra 2 phía da mi và bể ra, có thể gây nên lác, lé. Viêm tấy nhanh, gây đau nhức. Vỡ mủ ra thì xẹp đi nhưng có thể tái phát hết chỗ này đến chỗ khác.

(Theo Yhoccotruyen)

Bài nổi bật

Phòng ngừa và điều trị bệnh chắp và lẹo

Điều trị chắp, lẹo trước hết cần phải xác định đó là chứng chắp hay lẹo để có …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *