Home » Sức Khỏe và Đời Sống » Sức Khỏe Người Cao Tuổi » Bệnh Lao » Bí quyết chữa khỏi bệnh lao

Bí quyết chữa khỏi bệnh lao

vacxinlaoNgoại trừ các nguyên nhân dẫn đến chữa lao thất bại đã nói ở bài trước, bệnh lao ngày nay có thể chữa khỏi được, nhưng phải tuân theo một số nguyên tắc sau:

Bệnh lao phải được phát hiện sớm, đồng thời chữa sớm dứt điểm

Phát hiện càng sớm càng tốt và chữa sớm, không được chờ đợi thu xếp công việc gia đình, cơ quan… Ở giai đoạn này tổn thương lao phổi mới được hình thành viêm nhiễm, chưa bị phá hủy giống như mụn nhọt mới đầu viêm tấy chưa thành mủ, chữa rất dễ khỏi tổn thương lao có hình ảnh thâm nhiễm trên phim chụp Xquang phổi sau 3 tháng điều trị có thể xóa sạch không để lại dấu vết, rất ít khi bị tái phát sau này. Do đó, các nhà khoa học muốn nghiên cứu tìm các biện pháp phát hiện bệnh lao còn “trong trứng nước” để tiêu diệt.

Nếu chữa muộn, vi khuẩn lao không chờ đợi ta, chúng tiếp tục sinh sôi nảy nở, trung bình sau 24 giờ có một lần phân chia một vi khuẩn lao thành 2 vi khuẩn. Khoảng sau 1 tháng tổn thương lao sẽ nhuyễn hóa phá hủy thành hang hốc và tiết vi khuẩn lao (BK) theo đờm ra ngoài lây lan cho cộng đồng và ngay chính bản thân người bệnh sang các phần phổi lành khác.

Sau 1 tháng một hang lao đường kính 2cm có thể hình thành và có khoảng 108 BK (một trăm triệu vi khuẩn lao), lúc đó thử đờm nhuộm soi trực tiếp chắc chắn bắt được BK (+).

Theo công trình nghiên cứu của một số nhà khoa học nếu trong 1ml đờm có trên 5.000 BK sẽ thử đờm nhuộm soi trực tiếp BK (+). Nếu dưới 5.000 BK/1ml đờm ít khả năng bắt được chúng, do đó trong thực tế nhiều khi về lâm sàng và chụp phổi đã có biểu hiện bệnh lao phổi rõ rồi nhưng khi thử đờm lại âm tính (-), vì thế nếu có điều kiện cần làm xét nghiệm và kỹ thuật cao hơn như thuần nhất đờm, nuôi cấy đờm…

Phải chữa đúng phương pháp

Phải phối hợp ít nhất 3 thuốc lao còn có hiệu lực với vi khuẩn lao. Nếu 1 hoặc 2 thuốc trong 3 thuốc đã bị vi khuẩn kháng thì không khác gì chỉ chữa 1 hay 2 thuốc đơn thuần.

Tại sao phải phối hợp ít nhất 3 thuốc lao còn hiệu lực?

Trong thế giới tự nhiên có hiện tượng vi khuẩn kháng thuốc tự nhiên với các loại thuốc kháng sinh. Đối với vi khuẩn lao “kháng thuốc tự nhiên” (chưa điều trị thuốc lao vi khuẩn đã kháng rồi) ví dụ với:

– Rifamficine (R, RMP) là 10-7 (cứ 10 triệu vi khuẩn lao có 1 BK kháng với rifamficine).

– IMT (H, IMT) là 10-6 (1 triệu vi khuẩn lao có 1 BK kháng H).

– Streptomycin (S, SM) là 10-5 (100.000 vi khuẩn lao có 1 BK kháng với S).

Nếu kháng tự nhiên với 2, 3… thuốc lao tỷ lệ xuất hiện BK kháng với 2, 3… thuốc là tích số tỷ lệ kháng từng loại thuốc, ví dụ:

BK kháng tự nhiên với R + H là = 10-7 x 10-6 = 10-13.

BK kháng tự nhiên với R + H + S là = 10-7 x 10-6 x 10-5 = 10-18.

Đó chưa kể lây nhiễm BK “kháng thuốc mắc phải” của người lao khác đã điều trị nhưng mang vi khuẩn kháng thuốc nên người lây nhiễm chưa điều trị đã bị kháng thuốc rồi.

Do đó phối hợp thuốc lao ích lợi là nếu vi khuẩn này kháng với thuốc này đã có 2, 3… thuốc kia tiêu diệt.

Các thuốc kháng sinh phối hợp vẫn phải bảo đảm đúng liều lượng thuốc dùng riêng rẽ, không được rút liều lượng thuốc hằng ngày.

Phần lớn các thuốc kháng sinh có hiệu lực mạnh khi vi khuẩn đang phân chia mạnh (bệnh ở giai đoạn tiến triển), vi khuẩn lao cũng theo quy luật trên. Lúc bệnh đang “vượng”, 24 giờ vi khuẩn lao có một lần phân chia thành hai, tác dụng của kháng sinh lao ở giai đoạn này rất rõ rệt, cần phải tấn công mạnh, dùng thuốc hằng ngày, sau một thời gian vi khuẩn lao đã bị đánh tơi bời, không còn đủ sức hoành hành, 2-3 ngày hay hơn nữa mới có 1 lần phân chia, hoặc “nằm vùng” chờ thời cơ, giai đoạn này thuốc kháng sinh lao hiệu quả kém hơn, không cần thiết chữa hằng ngày mà nên điều trị cách quảng 2-3 ngày một lần phù hợp với quy luật phát triển của BK, vừa giảm tác dụng phụ, độc tính của thuốc lao.

Với cơ sở khoa học trên WHO đề ra phác đồ điều trị bệnh lao làm 2 giai đoạn:

– Giai đoạn tấn công (2-3 tháng đầu) = phối hợp ít nhất 3 thuốc lao có hiệu lực (thuốc diệt BK ở ngoài tế bào + thuốc diệt BK ở trong tế bào) tấn công hằng ngày để tiêu diệt BK phát triển.

– Giai đoạn củng cố (4-5 tháng sau) = thuốc dùng hằng ngày hay cách 2-3 ngày một lần, tùy theo phác đồ do thầy thuốc quyết định, để tiêu diệt BK còn sót lại, để phòng lao tái phát sau này.

Tổng thời gian điều trị là 6-8 tháng: Nhưng nên nhớ rằng đó là phác đồ chữa bệnh lao phổi nói chung ít nhất là 6 tháng, không phải cứ chữa lao phổi đúng phác đồ và đủ thời gian trên là khắc khỏi bệnh, vì cũng là lao phổi nhưng lao ở các thể khác nhau, số lượng vi khuẩn lao trong đờm nhiều hay ít, tổn thương lao có hang hay không, thời gian điều trị và phối hợp thuốc khác nhau, ngoài ra nếu lao phổi lại phối hợp các thể lao ngoài phổi, các bệnh phổi khác phối hợp làm suy giảm miễn dịch như HIV/AIDS, tiểu đường… lại cần phải chữa mạnh, phối hợp các thuốc chữa lao và thuốc bệnh phối hợp, thời gian phải kéo dài hơn. Cần phải hội chẩn với tuyến trên để có biện pháp xử lý thích hợp.

Người bệnh phải chấp hành triệt để chế độ điều trị, theo chỉ dẫn của thầy thuốc, nếu có biến chứng phải báo cáo với thầy thuốc kịp thời, giữ gìn vệ sinh phòng bệnh cho gia đình và cộng đồng. Thầy thuốc phải kiểm tra việc thực hiện chế độ điều trị, WHO gọi là “điều trị với các thuốc hóa học có kiểm soát” (DOTS).

Trong điều trị bệnh lao, việc chấp hành chế độ điều trị với các thuốc hóa học có kiểm soát có vai trò quyết định. Chế độ ăn uống, nghỉ ngơi hợp lý cũng sẽ hỗ trợ cho hiệu quả điều trị.

Phát hiện lao sớm đồng thời chữa sớm, dứt điểm phối hợp ít nhất 3 thuốc kháng sinh còn có hiệu lực, đủ liều lượng, đủ thời gian kết hợp với biện pháp kiểm tra việc chữa bệnh của thầy thuốc (DOTS), đó là bí quyết chữa khỏi bệnh lao. Tuy thực tế trên thế giới và kết quả nghiên cứu ở Viện lao và bệnh phổi rất khả quan, tỷ lệ chữa khỏi lao phổi trên 90%, thất bại 5-7%, tái phát sau 3 năm 1,7%.

Tuy được trang bị kiến thức về phòng, chữa bệnh lao nhưng chúng tôi khuyến cáo các bạn không nên tự chữa lấy, vì thực tiễn rất sinh động, ta không nên “tự nghiên cứu trên bản thân mình”, mà nên được các thầy thuốc chuyên khoa điều trị cho mình để được hưởng thụ kinh nghiệm của họ đã phải trả giá bao nhiêu công sức lao động cần cù mới có.

PGS.TS. Hoàng Long Phát

(Theo Suckhoedoisong)

Comments are closed.